HISTORISCH NIEUWS

Het briefhoofd van de zaak met bedrijfslogo.
1932 - SCHERPE OMZETDALING DOOR WERELDCRISIS
Geplaatst op 01/2011

Door de economische crisis stijgt de werkloosheid snel. Vooral in de omringende landen. Duitsland spant de kroon met 40 procent gedwongen thuiszitters. Groot Brittanie volgt met 23 procent. In Nederland staat de teller op 10 procent. De gevolgen van de beurskrach in 1929 in de VS laten zich steeds duidelijker voelen.

Door de bezuinigingen stagneert de aanleg van de Afsluitdijk en de uitvoering van wegen en bruggen, die in het kader van de werkverschaffing worden uitgevoerd. Hiermee is de vicieuze cirkel rond: Bezuinigen betekent toename van de werkloosheid.

Bij Spaander moeten alle zeilen worden bijgezet om het hoofd boven water te houden. 1932 is een zeer slecht jaar voor het winkelbedrijf. De omzet in Hoorn halveert vrijwel in vergelijking met het jaar ervoor. Willem Nordemann ziet zijn omzet in Alkmaar dalen naar fl.97.000,- (1931: fl.119.000,-). Het niveau van 1919 is weer bereikt.

Spaander en Nordemann krijgen opdracht van de raad van commissarissen de cijfers van de laatste vijf jaar naast elkaar te zetten. Vooral de onkostenstaat wordt onder de loep genomen. Abonnementen op modetijdschriften worden opgezegd, evenals het lidmaatschap van de Nederlandse Kleermakers Patroonsbond. Het bedrijf is dus niet meer aangesloten bij de landelijke werkgeversorganisatie.

De salarissen voor de winkelbedienden gaan per week omlaag van fl.32,- naar fl.29,60. De loopknecht krijgt voortaan een gulden per week minder. Het werktijdenbesluit voor winkelpersoneel schrijft voor, dat een bediende een voor- of namiddag in de week vrij heeft.

De kleermakers worden ontzien. Die zijn allemaal lid van een vakbond en dus goed georganiseerd. Daarom bestaat er angst bij de directie de lonen van de kleermakers te verlagen. Een staking bij Spaander is wel het laatste wat gewenst is. Wel zal worden geprobeerd of de kleermakers ook andere werkzaamheden kunnen en willen doen. De coupeur in Hoorn krijgt door de malaise steeds minder werk en wordt 'gedegradeerd' tot kleermaker in Alkmaar. Wel kunnen de kosten voor verlichting en verwarming omlaag. Het licht in de etalages gaat na sluitingstijd uit. Evenals de verwarming. Op reclame wordt (nog) niet bezuinigd.


Albert Heyn is een enorme publiekstrekker. Spaander profiteert daarvan.
LANGESTRAAT KRONIEK

1932

*De technische vooruitgang schrijdt voort. Gaslampen worden vervangen door elektrische armaturen. Opvallend is ook het grote aantal winkeliers in de Langestraat dat de 'poepton' op de binnenplaats of achterin de winkel vervangt door een watercloset (WC). Het closet wordt dan aangesloten op een beerput op de binnenplaats of in de tuin. Zo laat banketbakker Jan Soecker een WC aanleggen. Hiermee komt een eind aan het wekelijkse gesjouw met poeptonnentjes door de bakkerij.

*Ook het voormalig doktershuis naast Spaander, waar de Zaanse kruidenier Albert Heyn komt, krijgt een beerput met aansluiting voor 'twee spoelclosets'. De opening van Albert Heyn op 21 juli 1932 is een groot succes. Niet alleen de eerste maand is de toeloop groot. AH is vooralsnog een constante publiekstrekker. Spaander profiteert van de toeloop bij de naastgelegen kruidenier.

*Minder vreedzaam gaat het halverwege de maand mei toe in de Langestraat, als al om acht uur in de ochtend een 22-jarige vrouw op straat door de jaloerse echtgenote van haar vriend wordt mishandeld. Een toevallig passerende 'geneesheer' brengt de mishandelde vrouw 'nadat deze van haar overspannen toestand in zijn auto was bekomen' naar het politiebureau.

*Tijdens een zware storm in oktober waait een grote lichtbak van de gevel van kantoorboekhandel Frankenberg aan het begin van de Langestraat bij de Achterstraat.

*Modehuis Heeger, halverwege de winkelstraat, besteedt eind 1932 de sloop aan van de bestaande winkel en de bovenwoning en laat architect Abraham Elzas een nieuwe winkel ontwerpen. De laagste inschrijver mag de nieuwe winkel voor de som van  fl.19.951,- bouwen.

Iedere maand publiceert Hans Koolwijk een pagina met geschiedenis van Spaander Mannenmode.
Reageren, of weet je misschien ook iets over Spaander geschiedenis mail ons op info@spaandermode.nl

« terug naar overzicht